Nawierzchnie ekologiczne alternatywą dla „betonowej dżungli”
Współczesne budownictwo stawia coraz większy nacisk na zagadnienia związane z ochroną środowiska i zrównoważonym rozwojem. Dlatego też coraz większą popularność zyskują nawierzchnie ekologiczne, które są nie tylko przyjazne dla otoczenia, ale również spełniają szereg funkcji biologicznych. Nawierzchnie ekologiczne z powierzchnią biologicznie czynną to rozwiązanie, które pozwala na tworzenie estetycznych, a jednocześnie ekologicznych przestrzeni. Znajdują zastosowanie w różnych przestrzeniach, takich jak parki, tereny rekreacyjne, place zabaw czy miejsca publiczne. Ich elastyczność i dostosowanie do różnych warunków sprawia, że są one coraz częściej wybierane przez projektantów i inwestorów. Niniejszy artykuł pozwala przyjrzeć się temu zagadnieniu.
Co to jest powierzchnia biologicznie czynna?
Powierzchnia biologicznie czynna jest terminem stosowanym do opisania obszaru, który jest bezpośrednio zaangażowany w efektywną wymianę substancji z otoczeniem. Zachodzą w nim procesy takie jak absorpcja, wydzielanie i wymiana gazowa. Jest kluczowym elementem życia organizmów, umożliwiając im przystosowanie się do środowiska. Bez niej procesy życiowe nie mogłyby odbywać się tak sprawnie.
Mówiąc o powierzchni biologicznie czynnej w kontekście ekosystemu mamy na myśli zastosowanie specjalnej powłoki, która umożliwia naturalną wegetację roślin. Odpowiadając na pytanie co zalicza się do powierzchni biologicznie czynnej? należy wymienić nawierzchnię ziemną, rośliny takie jak mchy, porosty drzewa, krzewy, trawniki, ale i wodę powierzchniową wchodząca w skład danego obszaru.
Nawierzchnie ekologiczne z powierzchnią biologicznie czynną
Nawierzchnie ekologiczne z powierzchnią biologicznie czynną to innowacyjne rozwiązanie, które pozwala na stworzenie przyjaznych dla otoczenia przestrzeni. Dzięki zastosowaniu specjalnej powłoki umożliwiającej rozwój organizmów biologicznych, nawierzchnie te nie tylko chronią środowisko, ale również wpływają na poprawę jakości życia w danym miejscu.
Jednym z głównych założeń nawierzchni ekologicznych jest minimalizacja skutków negatywnego wpływu na środowisko naturalne. Dzięki temu rozwiązaniu unikamy użycia materiałów, które mogą zawierać substancje szkodliwe i powodować degradację środowiska. Zamiast tego, nawierzchnie ekologiczne wykorzystują naturalne materiały, takie jak piasek, żwir czy drewno, które są biodegradowalne i nie obciążają ekosystemu. W budownictwie zaczęto też uwzględniać prefabrykaty betonowe, które posiadają otwory dzięki którym roślinność może przerastać.
Wielkość powierzchni biologicznie czynnej zależy od planowanego zastosowania nawierzchni. Może to być zarówno niewielka przestrzeń wokół drzewa, jak i większy obszar, który ma na celu poprawę jakości powietrza czy retencję wody. Nawierzchnie te mogą również pełnić rolę izolacji termicznej, poprawiając komfort cieplny w danym miejscu. Rośliny i inne organizmy biologiczne, które rozwijają się na powierzchni takiej nawierzchni, nadają jej naturalny i atrakcyjny wygląd. Dodatkowo, różnorodność gatunkowa roślin wpływa na różnorodność życia na danym terenie, co przyczynia się do tworzenia ekosystemów miejskich.
Materiały do nawierzchni naturalnych
Wybór odpowiednich materiałów do nawierzchni naturalnych jest ważnym etapem projektowania przestrzeni zewnętrznych. Wzrost świadomości ekologicznej sprawia, że coraz więcej osób decyduje się na wykorzystanie naturalnych i ekologicznych materiałów, które nie tylko się dobrze prezentują, lecz także są przyjazne dla środowiska.
Jednym z najpopularniejszych materiałów do nawierzchni naturalnych jest drewno. Jego naturalna piękno, ciepło i tekstura sprawiają, że jest często wybierane do tarasów, ścieżek ogrodowych oraz innych obszarów rekreacyjnych.
Innym ekologicznym i naturalnym materiałem do nawierzchni jest kamień. Zarówno naturalny, jak i sztuczny, kamień jest niezwykle trwały i odporny na warunki atmosferyczne. Kamień może być z powodzeniem wykorzystywany na tarasach, ścieżkach ogrodowych, podjazdach czy też wokół basenów.
Warto również wspomnieć o trawie jako materiale do nawierzchni naturalnych, która ma pozytywny wpływ na mikroklimat i zdrowie ludzi. Tworzy przyjemne i naturalne otoczenie zarówno w ogrodach, parkach czy placach zabaw. Trawę można z powodzeniem stosować w połączeniu z innymi materiałami, takimi jak drewno, kamień czy prefabrykaty betonowe tworząc unikalne kompozycje.
Niezwykle popularnym materiału do nawierzchni naturalnych są wyroby betonowe np. kostki brukowe. Stosowane od wieków, kostki brukowe są nie tylko ozdobą przestrzeni zewnętrznych, lecz także charakteryzują się wysoką wytrzymałością i odpornością na obciążenia. Nie możemy także zapominać o betonowych wyrobach o strukturze siatkowej, które tworzą „zieloną” nawierzchnię pozwalając aby teren nimi pokryty mógł „oddychać”.
Jakie prefabrykaty betonowe na nawierzchnie z wymaganą powierzchnią biologicznie czynną?
Rozwiązań wyrobów betonowych harmonizujących z naturą pojawia się coraz więcej. Coraz częściej sięga się po elementy o otwartych przestrzeniach umożliwiające przepływ wody, powietrza i podatnych na zarastanie trawą lub innymi roślinami.
Przykładem prefabrykatów betonowych z wymaganą powierzchnią biologicznie czynną mogą być tradycyjne płyty ażurowe typu krata zwanymi mebami lub też po prostu płytami eko o wymiarach 60x40x10 cm (lub o mniejszej grubości). Płyty te posiadają powierzchnię zapewniającą naturalną wegetację roślin wynoszącą 0,097 m2/szt. co stanowi ok. 41%. Inny rozwiązaniem mogą być płyty ażurowe betonowe lub żelbetowe o wymiarach 90x60x10cm, albo też płyty betonowe/zbrojone wielootworowe 70x50x10cm. Powierzchnia biologicznie czynna tych ostatnich wynosi ok. 19%/ szt. – patrz rys. 1.
Rys. 1 Zestawienie dostępnych płyt ażurowych produkowanych przez firmę Betonbest (od lewej płyty ażurowe 60x40x10cm, 90x60x10cm, 70x50x10cm)
Betonowe płyty ażurowe dają możliwości kształtowania terenu o ekologicznych i estetycznych walorach. W otworach prefabrykatów można zasiać trawę lub korzystać z innego rodzaju roślinności, tworząc w ten sposób zieleniące nawierzchnie. W gniazdach tych można również umieścić żwir lub inne ozdobne kruszywo. Dzięki temu wyroby betonowe mogą pomóc w kreowaniu przyjaznych dla środowiska przestrzeni miejskich i przydomowych.
Gdzie można stosować nawierzchnie ekologiczne?
Nawierzchnie ekologiczne stały się coraz popularniejsze w dzisiejszych czasach, ponieważ posiadają wiele korzyści dla środowiska. Można je stosować wszędzie, gdzie potrzebujemy solidnej, trwałej i przyjaznej dla środowiska nawierzchni.
Jednym z najpopularniejszych zastosowań jest nawierzchnia ekologiczna w ogrodach i na podwórku, ale także jako podłoże pod plac zabaw, tarasy, ścieżki, czy nawet jako wykończenie dla oczek wodnych. Nawierzchnie ekologiczne są bezpieczne, ponieważ nie zawierają szkodliwych dla środowiska substancji. Dodatkowo, dzięki swojej porowatej strukturze, pozwalają na swobodne przepuszczanie wody, co jest ważne dla odprowadzania opadów atmosferycznych oraz nawadniania roślin.
Ważnym miejscem, gdzie można stosować nawierzchnie ekologiczne, są parkingi. Tradycyjne powierzchnie parkingowe są wykonane z asfaltu lub betonu, które są nieprzepuszczalne dla wody. Nawierzchnie ekologiczne mają lepsze właściwości retencyjne i pozwalają na wchłanianie wody, a następnie jej powolne uwalnianie do gruntu. Ponadto, używając nawierzchni ekologicznych na parkingach, redukujemy ilość ciepła pochłanianego przez beton lub asfalt, co zmniejsza efekt miejskiej wyspy ciepła.
Często stosuje się nawierzchnie ekologiczne w przestrzeni publicznej, takiej jak chodniki, trasy rowerowe, parki czy place. Są one odporne na duże obciążenia, co czyni je idealnymi dla miejsc o dużym ruchu pieszych i rowerzystów. Ponadto mają właściwości antypoślizgowe, dzięki czemu zapewniają bezpieczeństwo użytkownikom.
Nawierzchnie ekologiczne – o czym należy pamiętać?
Kiedy myślimy o budowie nawierzchni drogowych, parkingowych, czy chodników, często skupiamy się na kwestiach takich jak wytrzymałość, estetyka czy trwałość. Od niedawna, coraz większe znaczenie przywiązuje się jednak także do aspektów ekologicznych. Zrównoważona nawierzchnia to taka, która łączy w sobie troskę o środowisko, minimalizując zużycie energii i emisję zanieczyszczeń, a jednocześnie zapewniając bezpieczeństwo i efektywność.
Projektując i budując ekologiczne nawierzchnie warto pamiętać o odpowiednim wyborze materiałów i właściwym zaprojektowaniu konstrukcji, nie można także zapominać o odpowiednim utrzymaniu istniejących już nawierzchni.
Literatura
[1] Kosiński W. Tradycja i nowoczesność betonu w małej architekturze krajobrazu, Dni Betonu, Wisła, 2004, Dostępny w Internecie: https://www.dnibetonu.com/wp-content/pdfs/2004/kosinski.pdf (dostęp 10 września 2024 r.).
[2] P. Radziszewski, K. Kowalski, M. Sarnowski, P. Pokorski Przyjazne dla środowiska naturalnego rozwiązania materiałowo-technologiczne nawierzchni drogowych Budownictwo i Architektura 13(1) (2014) 305-316 Dostępny w Internecie: file:///C:/Users/ja/Downloads/Przyjazne_dla_%C5%9Brodowiska_naturalneg.pdf (dostęp 10 września 2024 r.).
